Het is het toverwoord voor partijen die de biodiversiteit willen bevorderen: inheems. Maar Nederland is in rap tempo veranderd. Door verstedelijking, intensieve landbouw en klimaatverandering hebben veel inheemse soorten het moeilijk. Om klimaatrobuuste omgevingen te creëren heb je meer nodig dan inheemse beplanting.

Dit is de redenering: met inheemse beplanting zorg je ervoor dt inheemse insecten en inheemse vogels genoeg voedsel vinden. Voor een belangrijk deel klopt het, dat je inheem. Sommige insecten zijn allesvreters, maar er zitten ook kieskeurige types tussen. Wat de rups niet kent, dat eet ie niet. Althans, sommige rupsen. 

Maar voor een belangrijk deel klopt dat ook niet. Of beter gezegd: niet meer. Het grote voordeel van inheemse planten was altijd dat zij, door hun eeuwenlange aanwezigheid in ons land, optimaal waren aangepast aan de lokale omstandigheden. 

Maar door klimaatverandering, intensieve landbouw en verstedelijking is dat veranderd. De afgelopen eeuw is ons ecosysteem behoorlijk op stelten gezet. We krijgen steeds meer te maken met lange periodes van hitte en droogte, hebben vaker warme winters en veel groengebieden sluiten niet meer op elkaar aan. De nodige inheemse soorten hebben moeite om zich aan te passen. 

Bovendien raken insecten verward doordat de seizoenswisselingen minder duidelijk zijn. Hun cycli sluiten minder goed aan op die van de omgeving, zodat ze eigenlijk het hele jaar door voedsel moeten kunnen vinden. 

Bewezen ecodiensten uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst: om ons ecosysteem klimaatrobuust te maken, heb je meer nodig dan inheemse beplanting. Daarom kiezen wij ook niet-inheemse planten en cultuurvariëteiten die aantrekkelijk zijn voor vogels en insecten. Planten die vroeger bloeien, het hele jaar door groen blijven, beter tegen droogte bestand zijn of langer vocht vasthouden. 

Het doet er dan niet zoveel toe waar een plant vandaan komt. Waar het wel om gaat: gedijt de plant op de plek waar je ’m in de grond stopt? En helpt ie mee aan een sterker ecosysteem? 

Om dit goed te doen, moet je de juiste voorwaarden scheppen en heel precies weten waarmee je bezig bent. Je wilt geen invasieve exoot gebruiken die de boel gaat overnemen. Het is de kunst om een uitgekiende mix samen te stellen van planten die elkaar verstevigen en in bedwang houden.

Dat is niet eenvoudig, maar als je het goed doet, is het wel zeer de moeite waard. Want naast goed voor de biodiversiteit, ziet het er ook nog eens fantastisch uit: parken en tuinen die het hele jaar door floreren. Kijk maar bij De Inktpot in hartje Utrecht, loop eens langs Baxter Buildings of kom naar Roeterseilandcampus. En ontdek wat je kan doen als je écht inclusief over beplanting nadenkt.